Εάλω η Πόλις – γράφει η Μαριάννα Μαρκάκη

Τρίτη 29 Μαΐου 1453. Η αποφράδα ημέρα που έσβησε τη χιλιόχρονη μεγαλειώδη αυτοκρατορία του Βυζαντίου από το ιστορικό γίγνεσθαι, όχι όμως και από τη μνήμη και τις παραδόσεις των Ελλήνων. Η Βασιλεύουσα, η Πόλις των πόλεων, το στολίδι της οικουμένης έσβησε μέσα στις στάχτες της καταστροφής από τις ορδές των βαρβάρων.

Πολλά μπορούν να ειπωθούν για το πώς έφτασε η αυτοκρατορία στην άλωση. Το γεγονός ήταν συνέπεια πολλών λανθασμένων πολιτικών, οικονομικών και στρατιωτικών χειρισμών, θρησκευτικών ερίδων, εμφυλίων διαμαχών, επιθέσεων ποικιλώνυμων εχθρών στα σύνορα… Η ιστορία κάνει κύκλους και οι αυτοκρατορίες των διαφόρων εποχών μεσουρανούν και παρακμάζουν. Όμως αυτή η ιστορική διαδρομή, η ένδοξη Πόλη, οι αυτοκράτορές της, η πορεία προς τη δόξα αγγίζουν τις ψυχές όλων των Ελλήνων όσοι αιώνες κι αν περάσουν. Η Κωνσταντίνου Πόλις βρίσκεται στην ψυχή και τις σκέψεις του ελληνικού λαού από τότε ως σήμερα, τόσους αιώνες μετά, όπως αποδεικνύουν οι παραδόσεις και οι θρύλοι που καρτερούν ότι «πάλι με χρόνια με καιρούς, πάλι δικά μας θα ‘ναι» και τον «Μαρμαρωμένο Βασιλιά» να μπει ξανά νικητής και μεγαλοπρεπής στην Αγία Σοφία, για να τελειώσει εκείνη η Θεία Λειτουργία του μοιραίου πρωινού της Τρίτης…

Τα χρόνια μετά την πρώτη άλωση του 1204 ήταν πέτρινα για την άλλοτε κραταιά αυτοκρατορία. Υποστήριξη δεν υπάρχει από πουθενά και παρά τη μικρή αναλαμπή για σύντομο διάστημα μετά την αποπομπή των Λατίνων κατακτητών, η αυτοκρατορία είχε απομείνει σκιά του εαυτού της. Η επέλαση των Οθωμανών Τούρκων ήταν το τελειωτικό χτύπημα. Ο Μωάμεθ Β’  έχοντας κατακτήσει όλες τις γύρω περιοχές, ξεκινά από τις 7 Απριλίου 1453 επίσημα την πολιορκία της Κωνσταντινουπόλεως. Διέθετε στρατό 150.000 ανδρών και ναυτικό 400 πλοίων. Ξεχώριζε το πυροβολικό του, που ήταν ό,τι πιο σύγχρονο για εκείνη την εποχή και ιδιαίτερα το τεράστιο πολιορκητικό κανόνι, που είχαν φτιάξει Σάξωνες τεχνίτες.

Ο γενναίος τελευταίος αυτοκράτορας, Κωνσταντίνος Παλαιολόγος ΙΑ’, απορρίπτει κάθε πρόταση συνθηκολόγησης και πολεμά ηρωικά μαζί με τους εναπομείναντες υπερασπιστές των τειχών. «Στῆτε ἀνδρείως καὶ μετὰ γενναίας ψυχῆς», ήταν τα λόγια εμψύχωσης  προς τους μαχητές της Πόλης.

Ο αγώνας ήταν άνισος για τους Βυζαντινούς, που είχαν να αντιπαρατάξουν μόλις 7.000 άνδρες, οι 2.000 από τους οποίους μισθοφόροι, κυρίως Ενετοί και Γενουάτες, ενώ στην Πόλη είχαν απομείνει περίπου 50.000 κάτοικοι με προβλήματα επισιτισμού.

Η Βασιλεύουσα περιβαλλόταν από ξηράς με διπλό τείχος και τάφρο. Το τείχος αυτό, που επί 1000 χρόνια είχε βοηθήσει την Κωνσταντινούπολη να αποκρούσει νικηφόρα όλες τις επιθέσεις των εχθρών της, τώρα ήταν έρμαιο του πυροβολικού του σουλτάνου, που από τις 12 Απριλίου άρχισε καθημερινούς κανονιοβολισμούς. Η κατάσταση έγινε απελπιστική για τους πολιορκημένους, όταν οι Τούρκοι κατάφεραν με την κατασκευή διόλκου να σύρουν 70 πλοία από τον Βόσπορο στον Κεράτιο Κόλπο. Οι υπερασπιστές θα έπρεπε να αποσπάσουν δυνάμεις από τα τείχη για να προστατεύσουν την Πόλη από την πλευρά του Κεράτιου, όπου δεν υπήρχαν τείχη.

Η τελική έφοδος των Οθωμανών έγινε το πρωί της 29ης Μαΐου 1453. Κατά χιλιάδες οι στρατιώτες του Μωάμεθ εφόρμησαν στη σχεδόν ανυπεράσπιστη πόλη και την κατέλαβαν μέσα σε λίγες ώρες. Ο αυτοκράτορας Κωνσταντίνος Παλαιολόγος έπεσε ηρωικά μαχόμενος. Οι Οθωμανοί Τούρκοι προέβησαν σε εκτεταμένες λεηλασίες και κατέσφαξαν τους κατοίκους της Πόλης. Ο Μωάμεθ ο Πορθητής εισήλθε πανηγυρικά στην Αγία Σοφία και προσευχήθηκε στον Αλλάχ…Ήταν το τέλος.

 

 

Δείτε παλαιότερα δημοφιλή άρθρα (Επιλογή από την Google)