ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΦΥΣΗ: Τα Κρινάκια της Άμμου – γράφει η Τασσώ Γαΐλα.

Ένα ταπεινό πανέμορφο λουλούδι συναντάς τώρα το καλοκαίρι  σε αφθονία στις παραλίες της χώρας μας και είναι το μυθικό κρινάκι της άμμου που εντυπωσιάζει για τον τόπο που επιλέγει να φυτρώνει (παραλίες) και την εποχή της ανθοφορίας του (Αύγουστο), η δε επιστημονική ονομασία του είναι Pancratium maritimum (Παγκράτιο το παράλιο) από το ελληνικό Pancratium- παν + κραταιός, για την υποτιθέμενη φαρμακευτική δύναμη του φυτού (Pandocrator)- παντοδύναμο και το λατινικό Maritimum που σημαίνει “από τη θάλασσα ” . Ασφόδελος της Θάλασσας, θαλασσόκρινος, κρίνος της άμμου, κρινάκι της Παναγίας, κρινάκι του Αγίου Νικολάου και Νάρκισσος της θάλασσας μερικές από τις κοινές-λαϊκές ονομασίες του.

Κρινάκια της Παναγίας λοιπόν, γιατί  ενώ ξεκινούν να ανθοφορούν τον Ιούλιο , τον  Αύγουστο τον ‘μήνα της Παναγίας’ φτάνουν στο υψηλότερο σημείο άνθισης κι είναι τότε πού το άρωμα τους γίνετε  πολύ έντονο.Η ανθοφορία τους λήγει στα μέσα Σεπτέμβρη μαζί με τα μελτέμια…

Σπάνιο λουλούδι της χλωρίδας μας προστατευμένο από το Συμβούλιο της Ευρώπης  το κρινάκι της άμμου ,βγάζει τα φύλλα του το χειμώνα τα οποία  το καλοκαίρι ξεραίνονται σαν να καίγονται από την καυτή άμμο. Τότε πετάγονται κάτασπρα τα άνθη του τεράστια, συμμετρικά κι αρωματικά που ανοίγουν αργά το απόγευμα προς το βράδυ για να φθάσουν στο ζενίθ του ανοίγματος τη νύχτα και το άρωμα τους γίνετε αντιληπτό από πολύ μακριά.

Η αναπληρώτρια καθηγήτρια Φαρμακολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστήμιου Αθηνών, στη μελέτη της «Φυτά με φαρμακολογικές δράσεις: Σύγχρονες φυτοθεραπευτικές δυνατότητες» (Κ. Σπανός – Βιβλιοφιλία 2016) σημειώνει ότι οι δραστικές ουσίες του φυτού ήταν γνωστές από την αρχαιότητα. Το αλκοολούχο εκχύλισμα του έχει αντιμικροβιακή δράση, ενώ το εκχύλισμα όλου του φυτού χρησιμοποιείται στην κοσμετολογία. Στον βολβό απέδιδαν φαρμακευτικές ιδιότητες, ενώ το άνθος του συχνά ο Διοσκουρίδης το χρησιμοποιούσε ως αντιασθματικό και αντιβηχικό. Επιπλέον, το παγκράτιο πιθανόν χρησιμοποιούνταν σε τελετές μύησης στα Ελευσίνια Μυστήρια.

Η επίδραση του πανέμορφου αυτού αγριολούλουδου στην τέχνη γνωστή από την αρχαιότητα απότην απεικόνιση του σε αγγεία κλπ. Λουλούδι βασιλέων, μαγικό των Αιγυπτίων άνθος κλπ εμείς ας δούμε την επίδραση του σε έναν σύγχρονο ποιητή μας ,τον  ποιητή Χρήστο Μπελλέ.

ΚΡΙΝΑ ΛΕΥΚΑ ΤΗΣ ΑΜΜΟΥ ΚΑΙ Τ’ ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ

Κρίνα
τ’ Αυγούστου και του πέλαγου
των μελτεμιών και της αρμύρας…

Κρίνα
της Παναγιάς και της πανσέληνου
της άμμου της ξανθιάς και της αγρύπνιας…

Κρίνα
της μνημοσύνης και της θύμησης
μες στο χρυσό και το γλαυκό συνταιριασμένα…
άσπρα καράβια των ονείρων μου…

Δεν ξέρω πώς να σου το πω,
τούτα τα κρίνα
που θεριεύουν στο λιοπύρι,
για το ληστή και το Χριστό,
όλο και πιο ξεκάθαρα
μου δίνουν την εντύπωση, θαρρώ,
πως μου ζητούν να ομορφύνω
αυτό τον κόσμο,
να τον γιομίσω με γαλάζιο… και λευκό…

Το ποίημα του Χρήστου Μπελλέ που στο facebook τον συναντάτε :Χρίστος Στεργ. Μπελλές, ‘ΚΡΙΝΑ ΛΕΥΚΑ ΤΗΣ ΑΜΜΟΥ ΚΑΙ Τ’ ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ’ το βρίσκουμε στην ποιητική του συλλογή “Ίμερος”/1ο Πανευρωπαϊκό Βραβείο Ποίησης.

Ο ποιητής μας είναι από τη Χίο και γι αυτό μένουμε λίγο ακόμη Χίο νησί που στις παραλίες του φύεται το κρινάκι της άμμου , Χίο και στην Κώμη νοτιόχωρο με πανέμορφη παραλία όπου η κ. Στέλλα Στεφάνου αποθανάτισε με τον φακό της πανέμορφα ‘γυαλόκρινα’ όπως αποκαλεί τα κρινάκια της άμμου. Γυαλόκρινα, λαϊκή ονομασία του μαγικού αυτού λουλουδιού ευρέως  διαδεδομένη στα νησιά του Αιγαίου.

Ακόμη μία ονομασία του αγριολούλουδου με το υπέροχο άρωμα. Κρινάκι της Παναγίας. Κι όπως ήδη ανέφερα οφείλει την ονομασία του αυτή στο ότι ανθίζει Αύγουστο. Αξίζει τον κόπο να αναφερθεί κι ένα θαύμα της Παναγίας μας που σχετίζεται με το κρινάκι της άμμου.

Πάτμος

Ανατολικά της Πάτμου, στα Δωδεκάνησα, υπάρχει το άγονο νησάκι των Λειψών. Εκεί βρίσκεται ο ναός της «Παναγίας του Χάρου». Ονομάστηκε έτσι γιατί στην εικόνα η Παναγία κρατάει στα χέρια Της τον Μονογενή Υιόν Της πάνω στο Σταυρό απλωμένο και καθηγιασμένο, με το «Χάρο» να του έχει πάρει τη ζωή. Γι’ αυτό και λέγεται «Παναγία του Χάρου».

Η ιστορία με τους κρίνους και την εικόνα της Παναγίας έχει ως εξής :

Όταν τα Δωδεκάνησα βρίσκονταν υπό Ιταλική κατοχή, τον Απρίλη του 1943 κάποια κοπέλα έκοψε άσπρους κρίνους και τους έβαλε επάνω σ’ αυτήν την εικόνα. Oι κρίνοι μετά από λίγες ημέρες ξεράθηκαν. Πέρασαν εβδομάδες, μήνες. Oι ξεροί κρίνοι κατά τρόπο θαυμαστό άρχιζαν κάπου -κάπου να βγάζουν μπουμπούκια. Ιδίως τον Ιούλιο. Στις 23 Αυγούστου, ημέρα εορτής του Ναού, στα Εννιάμερα, άνοιξαν σαν τέλειοι κρίνοι. Και αυτοί του Αυγούστου ήσαν κατά πάντα όμοιοι μ’ εκείνους του Απριλίου. Από τότε, από το 1943, το θαύμα επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο. Ακόμη ένα από τα θαύματα της Παναγίας και της Ορθοδοξίας μας. (Από: ekklisiaonline.gr).

Αγριολούλουδο αυτοφυές και πανέμορφο της Εληνικής χλωρίδας, το Pancratium maritimum (Παγκράτιο το παράλιο),-κρινάκι της άμμου-,  προστατεύεται από το Συμβούλιο της Ευρώπης αλλά παρόλα αυτά κινδυνεύει με εξαφάνιση.. Να το προσέχουμε όταν επισκεπτόμαστε τις παραλίες.

Ευχαριστώ θερμά την κ. Στέλλα Στεφάνου για τις φωτογραφίες της με τα υπέροχα γυαλόκρινα  του χωριού της, της Κώμης Χίου, ευχαριστώ και τον κ. Χρήστο Μπελλέ ποιητή και καθηγητή του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου για την άδεια δημοσίευσης του ποιήματος του.

Για τα xiakanea.gr

Τασσώ Γαΐλα

Αρθρογράφος-Ερευνήτρια.

 

Δείτε παλαιότερα δημοφιλή άρθρα (Επιλογή από την Google)