Μαρίνα, όνομα θαλασσινό! – γράφει η Μαριάννα Μαρκάκη

Σήμερα 17 Ιουλίου τιμάται από την Εκκλησία μας η μνήμη της Αγίας Μαρίνης της Μεγαλομάρτυρος. Είναι προστάτιδα Αγία της νήσου Λέρου. Μαρτύρησε για του Χριστού την πίστη την αγία σε ηλικία μόλις 15 ετών, αφού πρώτα υπέστη με απίστευτη καρτερία και ηρωισμό φριχτά βασανιστήρια προκειμένου να απαρνηθεί την πίστη της. Το θαυμαστό ήταν ότι την επομένη των βασανιστηρίων οι πληγές της θεραπεύονταν! Και έλεγε με παρρησία στον ειδωλολάτρη Έπαρχο της Αντιόχειας της Πισιδίας: «Μάθε ότι ο αληθινός και μόνος Θεός, που θεραπεύει ψυχές και σώματα, με θεράπευσε». Τελικώς διετάχθη ο αποκεφαλισμός της, αφού πρώτα χιλιάδες άνθρωποι πίστεψαν στο Χριστό με το παράδειγμα της Μαρίνας.

Tα άγια λείψανά της φυλάγονταν στην Κωνσταντινούπολη μέχρι την πρώτη άλωσή της από τους Λατίνους το 1204 μ.Χ., ενώ σύμφωνα με άλλες πηγές βρίσκονταν μέχρι το 908 μ.Χ. στην Αντιόχεια και στη συνέχεια μεταφέρθηκαν στην Ιταλία.

Σήμερα, τα λείψανα της Αγίας Μαρίνας φυλάγονται στην Αθήνα, σε ναό που φέρει το όνομα της ενώ η χείρα της έχει μεταφερθεί στη Μονή Βατοπεδίου του Αγίου Όρους.

Στη Δυτική Χριστιανοσύνη η Αγία Μαρίνα είναι προστάτιδα των εγκύων, του τοκετού, των πασχόντων από ασθένειες του ήπατος, των νοσοκόμων και του Κολεγίου Κουίνς του Πανεπιστημίου του Κέμπριτζ.

Λαογραφία

Ο λαός θεωρεί την Αγία Μαρίνα προστάτιδα των καχεκτικών και φιλάσθενων παιδιών. Παλαιότερα, στην Αθήνα οι μητέρες οδηγούσαν τα παιδιά τους κατά την εορτή της στην ομώνυμη εκκλησία που βρίσκεται στο Λόφο των Νυμφών. Τους φορούσαν καινούργια ρούχα και άφηναν τα παλαιά στον περίβολο του ναού, με την ελπίδα να αποβάλουν τα παιδιά τους τις αρρώστιες από τις οποίες έπασχαν.

Η εορτή της Αγίας Μαρίνας σχετίζεται από τους αγρότες με τα μετεωρολογικά φαινόμενα.

Στην γιορτή της Αγίας Μαρίνας στη Ζάκυνθο, σύμφωνα με παλιά παράδοση, δεν επιτρέπεται να κάνουν μπάνιο γιατί όπως πιστεύεται, το πρωί αυτής της ημέρας «ρίχνουν τα μάγια στη θάλασσα» και όποιος κολυμπήσει αυτό το εικοσιτετράωρο κινδυνεύει από την επήρειά τους!

Ετυμολογικά, η προέλευση του ονόματος Μαρίνα είναι λατινική. Προέρχεται από το marinus που σημαίνει θαλάσσιος. Αν θέλαμε να μεταφράσουμε το όνομα Μαρίνα, θα λέγαμε ότι σημαίνει «η θαλασσινή», εξ ου και η χρήση του για τον μικρό λιμένα των σκαφών αναψυχής.

Πέρα όμως από το θρησκευτικό περιεχόμενο και την εορτή της Αγίας, το όνομα Μαρίνα έχει κοσμήσει υπέροχα και αγαπημένα ποιήματα, τραγούδια και υπήρξε τίτλος ταινίας που στην εποχή της αγαπήθηκε από το κοινό. Πρόκειται για την ομώνυμη ταινία του 1947 σε σκηνοθεσία Αλέκου Σακελλάριου.

Ο βραβευμένος με Νόμπελ ποιητής μας, Οδυσσέας Ελύτης, ένας από τους πιο ερωτικούς Έλληνες ποιητές, έγραψε τη «Μαρίνα των βράχων». Το ποίημα ανήκει στη συλλογή «Προσανατολισμοί». Εδώ ο ποιητής, επηρεασμένος από τις αρχές του υπερρεαλισμού και με κύριο χαρακτηριστικό τη συναισθηματική φόρτιση και την ασάφεια, επιχειρεί να τονίσει ακόμη περισσότερο τη σφοδρότητα του έρωτα…  Το ποίημα μελοποιήθηκε από τον Μίκη Θεοδωράκη και ερμηνεύτηκε μοναδικά από τη Μαρία Φαραντούρη.

Παραθέτουμε ένα μικρό απόσπασμα:

« Έχεις μια γεύση τρικυμίας στα χείλη

Μα πού γύριζες

Ολημερίς τη σκληρή ρέμβη

της πέτρας και της θάλασσας

Αετοφόρος άνεμος γύμνωσε τους λόφους.

Γύμνωσε την επιθυμία σου ως το κόκαλο

Κι οι κόρες των ματιών σου

πήρανε τη σκυτάλη της χίμαιρας

Ριγώνοντας μ’ αφρό τη θύμηση!

 

Πού είναι η γνώριμη ανηφοριά

του μικρού Σεπτεμβρίου

Στο κοκκινόχωμα όπου έπαιζες

θωρώντας προς τα κάτω

Τους βαθιούς κυαμώνες

των άλλων κοριτσιών

Τις γωνιές όπου οι φίλες σου

άφηναν αγκαλιές τα δυοσμαρίνια

 

-Μα πού γύριζες

 

Ολονυχτίς τη σκληρή ρέμβη

της πέτρας και της θάλασσας

Σου’ λεγα να μετράς

μες στο γδυτό νερό

τις φωτεινές του μέρες

Ανάσκελη να χαίρεσαι

την αυγή των πραγμάτων

 

’Η πάλι να γυρνάς

κίτρινους κάμπους

Μ’ ένα τριφύλλι φως

στο στήθος σου ηρωίδα ιάμβου.

 

’Εχεις μια γεύση τρικυμίας στα χείλη

Κι ένα φόρεμα κόκκινο σαν το αίμα

Βαθιά μες στο χρυσάφι του καλοκαιριού

Και τ’ άρωμα των γυακίνθων

 

– Μα πού γύριζες

 

Κατεβαίνοντας προς τους γιαλούς

τους κόλπους με τα βότσαλα

’Ήταν εκεί ένα κρύο

αρμυρό θαλασσόχορτο

Μα πιο βαθιά ένα ανθρώπινο

αίσθημα που μάτωνε

Κι άνοιγες μ’ έκπληξη τα χέρια σου

λέγοντας τ’ όνομά του

’Όπου σελάγιζε ο δικός σου ο αστερίας

 

’Άκουσε ο λόγος είναι..

των στερνών η φρόνηση

Κι ο χρόνος γλύπτης

των ανθρώπων παράφορος

Κι ο ήλιος στέκεται

από πάνω του θηρίο ελπίδας

Κι εσύ πιο κοντά του σφίγγεις

έναν έρωτα

’Έχοντας μια πικρή γεύση

τρικυμίας στα χείλη.

Δεν είναι για να λογαριάζεις

γαλανή ως το κόκαλο άλλο καλοκαίρι,

Για ν’ αλλάξουνε ρέμα τα ποτάμια

Και να σε πάνε πίσω στη μητέρα τους,

Για να ξαναφιλήσεις άλλες κερασιές

’Η για να πας καβάλα στο μαΐστρο.

 

Στυλωμένη στους βράχους

δίχως χτες και αύριο,

Στους κινδύνους των βράχων

με τη χτενισιά της θύελλας

Θ’ αποχαιρετήσεις το αίνιγμά σου».

 

Για μια Μαρίνα τραγούδησαν κατά καιρούς γνωστοί και αγαπημένοι καλλιτέχνες: ο Στέλιος Καζαντζίδης μαζί με τη Μαρινέλλα,  ο Γιάννης Πουλόπουλος (Η Μαρίνα η Σαλονικιά), το 1986 ο Διονύσης Τσακνής αφηγείται την «Ιστορία της Μαρίνας» αλλά και ο Δάκης ερμήνευσε ελληνική διασκευή ομότιτλου αγαπημένου ιταλικού τραγουδιού.

Εμείς να ευχηθούμε Χρόνια πολλά σε όλες και όλους που γιορτάζουν!

 

Για τους αναγνώστες της ιστοσελίδας  xiakanea.gr

Μαριάννα  Μαρκάκη

 

 

 

Δείτε παλαιότερα δημοφιλή άρθρα (Επιλογή από την Google)