Ψαρά & Οινούσσες στον πόλεμο κατά της πανδημίας του COVID-19 – γράφει η Τασσώ Γαΐλα.

Την αρχή έκανε πριν λίγες μέρες  η δήμαρχος της Τήλου και ακολούθησαν οι Λειψοί και το Αγαθονήσι. Είναι τα πρώτα μικρά νησιά του Αιγαίου που υπέβαλλαν αίτημα προς τους αρμόδιους φορείς για την άμεση λήψη επιπρόσθετων έκτακτων και αυστηρότερων μέτρων, αποκλειστικά για τα μικρά νησιά και για την περαιτέρω θωράκισή τους από το, COVID-19.

Μόλις προχτές ακολούθησαν τα Ψαρά και οι Οινούσσες που  ζητούν  και αυτά να μπουν σε καραντίνα για να αποφευχθεί η διασπορά του κορωνοϊού στην νησιωτική Ελλάδα. Με διαδοχικές εισηγήσεις τους προς τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας οι δημοτικές αρχές των μικρών νησιών, που στερούνται εξοπλισμένων υγειονομικών δομών, θεωρούν πως η απαγόρευση της ακτοπλοϊκής σύνδεσης τους θα αποτρέψει  τη διάδοση της νόσου.

Όπως σημείωσε ο δήμαρχος Ψαρών Κώστας Βρατσάνος κατά τη διάρκεια του έκτακτου δημοτικού συμβουλίου «λαμβάνοντας υπόψη τα νέα δεδομένα που έχουν προκύψει σχετικά με την πορεία της πανδημίας που πλήττει τη χώρα μας και το γεγονός ότι τις επόμενες 2-3 εβδομάδες, σύμφωνα με τους ειδικούς, μπαίνουμε σε μια κρίσιμη φάση της επιδημίας και την πρόσφατη εμφάνιση του πρώτου επιβεβαιωμένου κρούσματος στο νομό μας και συγκεκριμένα στο νησί της Χίου με το οποία τα Ψαρά έχουν καθημερινή ακτοπλοϊκή σύνδεση απαιτείται περαιτέρω συντονισμός και εγρήγορση». Ο κ. Βρατσάνος επισήμανε ότι «η ύπαρξη πολλών ηλικιωμένων, με πολλούς απ’ αυτούς να έχουν υποκείμενα νοσήματα, η ανεπάρκεια των μέσων και εργαλείων που διαθέτουν οι αγροτικοί ιατροί για τυχόν περίθαλψή τους και οι δυσκολίες αεροδιακομιδής, φέρνουν τα μικρά και απομακρυσμένα νησιά σε πολύ δυσχερέστερη θέση σε σχέση με τα υπόλοιπα μέρη της πατρίδας μας στην αντιμετώπιση ενδεχόμενου κρούσματος κορονωϊού».

Καραντίνα λοιπόν κ. δήμαρχε για τα Ψαρά; Για όλους; Και οι μόνιμοι κάτοικοι που θα ήθελαν να επιστρέψουν στα σπίτια τους στα Ψαρά;

– Διαβάστε κ. Γαΐλα την εισήγηση του Δήμου μας.

Εισήγηση Δήμου Ψαρών:

α) Θέσπιση μέτρου απαγόρευσης της ακτοπλοϊκής μετακίνησης ταξιδιωτών προς τα μικρά νησιά, όπως είναι τα Ψαρά για όσο χρονικό διάστημα απαιτηθεί.
β)Θέσπιση μέτρου υποχρεωτικής παραμονής σε καραντίνα 14 ημερών, σε όσους μόνιμους κατοίκους επιστρέφουν από ταξίδι σε Αθήνα ή Χίο για σοβαρούς λόγους υγείας και απρόβλεπτης ανάγκης.
γ) Πρόβλεψη επιβολής αντίστοιχων κυρώσεων στις περιπτώσεις μη τήρησης και παραβίασης των ανωτέρων μέτρων.

-Εδώ να σημειώσω ότι οι κάτοικοι που θα επιστρέψουν στο νησί  με αίσθημα ευθύνης θα πρέπει να τηρήσουν αυστηρά την καραντίνα των 14 ημερών για να μην μεταφέρουν τον ιό στους υπόλοιπους κατοίκους.

κ. δήμαρχε αυτή την στιγμή ποια είναι η ιατρική υποδομή στο νησί σας;

– Το νησί των Ψαρών κ. Γαΐλα διαθέτει ένα Πολυδύναμο Περιφερειακό Ιατρείο στελεχομένο με δύο αγροτικούς ιατρούς και δύο νοσοκόμες. Αν και βρισκόμαστε σε καλύτερη θέση από τα παλιότερα χρόνια και οι δύο αγροτικοί γιατροί είναι εξαίρετοι νέοι επιστήμονες σαφώς η ιατρική περίθαλψη ενός νησιού με 400 κατοίκους υπολείπεται πολύ της απαιτούμενης.Εδώ και χρόνια ζητάμε να δοθούν κίνητρα για την κάλυψη εξειδικευμένων θέσεων και να μην υπηρετούν μόνο αγροτικοί γιατροί.

Πιστεύετε κ. Βρατσάνε ότι τα μέτρα της καραντίνας που ζητάτε να παρθούν θα προστατεύσουν τα Ψαρά;

– Το εύχομαι ολόψυχα. Και θα κάνω ότι είναι εφικτό για το νησί μου και τους συμπολίτες μου γιατί έστω και ένα κρούσμα να παρουσιαστεί στα Ψαρά  για εμένα θα είναι μεγάλο πλήγμα όχι πολιτικό αλλά προσωπικό και ηθικό. Πάνω από όλα κ. Γαΐλα ο άνθρωπος, η ανθρώπινη ζωή ,το πολυτιμότερο αγαθό. Γι’ αυτό, το να μη χαθεί ούτε μία ανθρώπινη ζωή στο νησί μας θα δοθεί η μάχη.

Τα Ψαρά και η Πανδημία της Πανώλης του 18ου αιώνα.

1813 και η πανδημία της πανώλης στα Ψαρά.

Αντιγράφω από τον προσωπικό λογαριασμό  στο facebook του δημάρχου Ψαρών κ. Κώστα Βρατσάνου:

«Οι Ψαριανοί ενώ εμπορεύονταν με τα πλοία τους στην τουρκική επικράτεια και μη έχοντας υγειονομική προφύλαξη, έφερναν κατά διαστήματα στο νησί τους την πανώλη (πανούκλα) και τότε για να εξαλειφθεί η μόλυνση, έφευγαν από την πόλη και μετοικούσαν στις εξοχικές τους κατοικίες χωρίς να επικοινωνούν μεταξύ τους. Έτσι η μόλυνση διαλυόταν γρήγορα.

Το 1813, λοιπόν, ο Γεώργιος Κούτουκας βρισκόμενος με τη σακολεύα του (πλοιάριο με τριγωνικό πανί) στην Τρωάδα βγήκε στην ξηρά και βρήκε κάποια μέρη χωρίς κατοίκους, επειδή αυτοί είχαν διασκορπιστεί εξαιτίας της πανώλης. Αφού μπήκε μέσα σε κάποιο σπίτι βρήκε διάφορα εμπορεύματα, πετιμέζια, καρύδια κλπ με τα οποία φόρτωσε την σακολεύα του και έφυγε για τα Ψαρά. Κατά την επιστροφή του αρρώστησε και στα μέσα Νοεμβρίου έφτασε άρρωστος στα Ψαρά. Οι συγγενείς και οι φίλοι του τον επισκέπτονταν αγνοώντας την ασθένειά του. Μετά από δύο ημέρες πέθανε.

Η ταφή του έγινε σύμφωνα με το έθιμο των Ψαριανών: οι συγγενείς και οι φίλοι τον συνόδευσαν μέχρι τον τάφο χωρίς καμιά υποψία. Αυτός ο άνθρωπος όμως επειδή έπασχε από πανώλη μετέδωσε την ασθένεια, ενώ ταυτόχρονα συνέβαλαν στη διάδοσή της και το υπόλοιπο πλήρωμα και το φορτίο που πούλησαν στους κατοίκους. Έπεσε λοιπόν βαριά αρρώστια και οι Ψαριανοί κατά τη συνήθειά τους μετοίκησαν στα εξοχικά τους και στα Αντίψαρα χωρίς να συγκοινωνούν (με το νησί).Δεν πρόλαβαν όμως το κακό. Αντίθετα από μέρα σε μέρα γινόταν πιο δυνατό. Τότε το μεγαλύτερο μέρος των Ψαριανών πέθανε στη Χίο, Μύκονο, Σμύρνη, Κυδωνίες και Μυτιλήνη.

Μετά από κάποιο διάστημα επειδή νόμισαν ότι η πανώλη χάθηκε συγκεντρώθηκαν μερικοί στα Ψαρά, αλλά η αρρώστια ξαναφάνηκε ακόμα πιο δυνατή και τους ανάγκασε να διασκορπιστούν πάλι. Η τοπική αρχή των Ψαρών ανακάλυψε ότι αυτό το δεύτερο χτύπημα προήλθε από ρούχα των πεθαμένων από πανώλη, τα οποία είχαν κρύψει αυτοί που είχαν σωθεί από τον λιμό και στη συνέχεια τα μοίραζαν.

Η τοπική αρχή που αποτελείτο από ένα δημογέροντα που λεγόταν Ιωάννης Καλάρης μαζί με τους υπόλοιπους πήρε δραστήρια μέτρα: συνέστησε πολιτοφυλακή από τέσσερις ευυπόληπτους Ψαριανούς και τους διέταξε αν σε κάποιο σπίτι συμβεί κάποιο πλήγμα (της ασθένειας) να το βάλουν σε αυστηρή φύλαξη (επιτήρηση), να απομακρύνουν από αυτό τους υγιείς, να μετακομίσουν τον άρρωστο στο νοσοκομείο και τα έπιπλα, τα ρούχα και τα σκεύη του σπιτιού να καίγονται μπροστά στη φρουρά. Ακόμα, το σπίτι να μένει κλειστό για σαράντα μέρες. Με αυτές τις προφυλάξεις σταμάτησε η πανώλη και οι Ψαριανοί γύρισαν στα σπίτια τους. Πέθαναν από αυτή την πανώλη που κράτησε δύο χρόνια, 900 άνδρες, γυναίκες και παιδιά.

Μετά από αυτή την πανώλη οι Ψαριανοί έθεταν διαδικασίες κάθαρσης σε όλα τα ντόπια πλοία που έρχονταν από μολυσμένα μέρη, ως ύποπτα.»

Βουτιά λοιπόν στην ιστορία των Ψαρών και στην πανδημία της πανώλης στις αρχές του 19ου αιώνα που είχε αποδεκατίσει το νησί.  Κι αυτό το έκσνα για να αντιληφθούμε όλοι και ιδιαίτερα οι υπεύθυνοι κρατικοί φορείς ότι η κίνηση των μικρών νησιών- κι όχι μόνο των Ψαρών- για πρόσθετα μέτρα δεν είναι ούτε εγωιστική κι ούτε υπερβολική αλλά τουναντίον επιβεβλημένη και επείγουσα.

ΚΑΛΗ ΤΥΧΗ στα Ψαρά και σε όλα τα μικρά νησιά στη μάχη κατά του COVID- 19.

Ευχαριστώ τον δήμαρχο Ψαρών κ. Κώστα Βρατσάνο για την συνομιλία.

Τασσώ Γαΐλα

Αρθρογράφος

Ερευνήτρια Ελληνικής λογοτεχνίας.

 

 

Δείτε παλαιότερα δημοφιλή άρθρα (Επιλογή από την Google)